101 lat niepodległości Polski!

Uroczyste obchody radosnego dla nas święta -101. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego, rozpoczął Zbigniew Dębko – Dyrektor Wydziału Promocji w Starostwie Powiatowym w Sokółce. Przedstawił on obszerny rys historyczny Święta Niepodległości. Przypominamy go tutaj, ponieważ warto aby każdy znał tę historię: “11 listopada obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości – jednak dobrze wiemy, że odzyskanie jej po 123 latach niewoli, nie nastąpiło w jeden dzień. Nim doszło do tego, że ta ważna data stała się symbolem Polski niepodległej, wiele się wydarzyło w rzeczywistości geopolitycznej Europy oraz w całym kraju, gdzie zaczęły powstawać ośrodki władzy głoszące hasła niepodległościowe. To był proces, na który złożyły się także różnorodne działania polskich patriotów. Dziś nazywamy ich słusznie Ojcami Niepodległości, a byli to Marszałek Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Paderewski, Wincenty Witos, Ignacy Daszyński, Wojciech Korfanty i Józef Haller.
Przenieśmy się myślami do rzeczywistości sprzed 100 lat.

Rozejm we francuskim Compiègne, który miał miejsce właśnie 11 listopada 1918 roku, pieczętuje ostateczną klęskę Niemiec. Jednak koniec I wojny światowej oprócz ogólnego entuzjazmu niesie ze sobą ogromny chaos i destabilizację w całej Europie. Na terenach zaborczych rozpoczęło się spontaniczne rozbrajanie wycofujących się oddziałów niemieckich. Powstawały liczne ośrodki polskie w miastach. Powołanie Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej w nocy 6-7 listopada 1918 wspomogło stabilizowanie się sytuacji. Przełomowym momentem okazuje się przybycie do Warszawy – dowódcy polskich Legionów Józefa Piłsudskiego, 10 listopada 1918 r.
Józef Piłsudski, powrócił z więzienia w Magdeburgu, gdzie przebywał od sierpnia 1917 roku, osadzony przez Niemców za odmowę złożenia im przysięgi wierności. Rada Regencyjna w Warszawie podała się do dymisji i tego dnia nastąpiło też przekazanie przez nią zwierzchniej władzy nad wojskiem ówczesnemu brygadierowi Piłsudskiemu. Po pertraktacjach Piłsudskiego z Centralną Radą Żołnierską, wojska niemieckie zaczęły wycofywać się z Królestwa Polskiego. Następnie Rada Regencyjna powierza mu misję utworzenia Rządu Narodowego. Piłsudski został równocześnie Wodzem Naczelnym wojska polskiego. Politycy w kraju porozumieli się wreszcie z przebywającym na emigracji rządem Dmowskiego i utworzono rząd z Jędrzejem Moraczewskim na czele, który wydał dekret 22 listopada mianujący Józefa Piłsudskiego Tymczasowym Naczelnikiem Państwa. Pełnia władzy skupiona w jednym ręku, choć nie przy aprobacie wszystkich frakcji, pomogła uspokoić sytuację w kraju.
W tych dniach Polacy uświadomili sobie, że po latach niewoli odzyskali niepodległość. Atmosferę tej wyjątkowej chwili, tak opisywał Jędrzej Moraczewski:
„Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma ich. Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. (…), będziemy sami sobą rządzili!.”
Po oficjalnym ogłoszeniu niepodległości, Polska musiała stoczyć jeszcze szereg trudnych wojen, żeby ustalić swoje ostateczne granice. Oprócz postanowień traktatu wersalskiego, w kształtowaniu się powojennej Polski dużą rolę odegrały walki toczone z państwami sąsiadującymi, zabiegi dyplomatyczne, przeprowadzone na terenach spornych plebiscyty oraz zrywy narodowe.
Z wojen tych niewątpliwie najważniejszą była obrona przed inwazją bolszewicką. Dowódca Armii Czerwonej, Michaił Tuchaczewski, wydał 4 lipca 1920 r. roku rozkaz: „Na zachód, po trupie białej Polski na drodze do rewolucji światowej.” Polska obroniła niepodległość dzięki wielkim strategowi, jakim był Józef Piłsudski, a kamieniami milowymi były tu bitwy warszawska i niemeńska – we wrześniu 1920 r. – która odbiła się krwawym śladem na naszej lokalnej historii. Zawieszenie broni kończące walki na froncie wschodnim zostało podpisane dopiero 8 października 1920 r., a kształt wschodniej granicy Polski przyniosły rozmowy pokojowe w Rydze w marcu 1921 r.
Jak widzimy – listopad 1918 r. był dopiero początkiem budowy niepodległej Polski i początkiem walki o jej granice. 29 listopada 1918 r. Piłsudski zwracając się w Belwederze do grona najbliższych współpracowników, tak mówił o odzyskanej niepodległości: „Jest to największa, najdonioślejsza przemiana, jaka w życiu narodu może nastąpić. Przemiana, w której konsekwencji powinno się zapomnieć o przeszłości; powinno się przekreślić wielkim krzyżem stare porachunki”.
Święto narodowe 11 listopada zostało ustanowione ustawą z 23 kwietnia 1937 r., zniesione ustawą Krajowej Rady Narodowej – 22 lipca 1945 r., a przywrócone 30 lat temu w okresie transformacji systemowej w 9 listopada 1989 r.
Świętujmy zatem ten wielki dzień, pamiętając o tych, którzy oddali życie za wolność przyszłych pokoleń, mając w sercach refleksję, że wolność nie jest dana raz na zawsze, że należy ją szanować i o nią dbać.

Jeszcze przed wspólnym odśpiewaniem Hymnu Polski, Dyrektor Zbigniew Dębko przedstawił jego historię począwszy od roku 1797, kiedy to Józef Wybicki napisał “Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”.
Po przywitaniu uczestników uroczystości, wśród których byli między innymi: Starosta Sokólski Piotra Rećko, Wicestarosta Bożena Jolanta Jelska-Jaroś, Przewodniczący Rady Powiatu Krzysztof Krasiński, duchowni, władze gminne, radni gminni i powiatowi, przedstawiciele służb mundurowych, jednostek organizacyjnych, dyrektorzy szkół i instytucji oraz mieszkańcy powiatu, przyszedł czas na przemówienia. Pierwszy zabrał głos gospodarz Powiatu Sokólskiego Starosta Sokólski Piotr Rećko, rozpoczynając przemówienie cytatem z Ksiąg wtórych, Pieśni XII Jana Kochanowskiego: “ A jeśli komu droga otwarta do nieba, Tym, co służą Ojczyźnie. Wątpić nie potrzeba,”, kontynuował: “W tym dniu musimy przypominać tych, którzy w tamtym czasie, na początku listopada, ale też później – bo odzyskanie niepodległości to był cały proces, najmocniej służyli ojczyźnie. W tym dniu musimy wspominać naszego Marszałka Józefa Piłsudskiego, ale również Ignacego Daszyńskiego, który w Lublinie stworzył pierwszy rząd jeszcze przed 11 listopada 1918 r. Ignacego Jana Paderewskiego, który zainicjował całe Powstanie Wielkopolskie, które w 1919 r. doprowadziło do przyłączenia całej Wielkopolski do Polski. Wojciecha Korfantego, bez którego obecności i zaangażowania bez wątpienia nie byłoby trzech Powstań Śląskich(…) Romana Dmowskiego – jego działania na arenie międzynarodowej były bezcenne dla odzyskania niepodległości przez Polskę. Nie sposób nie wspomnieć – patrząc na naszych, młodych harcerzy – Orląt Lwowskich, które walczyły o odzyskanie niepodległości dla Lwowa. Nie sposób nie wspomnieć o naszych generałach, którzy walczyli 1920 roku, po to abyśmy dzisiaj mogli stać w tym miejscu i z dumą patrzeć na biało-czerwoną flagę. To dla nich jest otwarta droga do Nieba – jak mówił poeta…” tu całość przemówienia Starosty Sokólskiego https://www.facebook.com/powiatsokolski.starostwopowiatowe/videos/447120719569320/
Po przemówieniach, Dowódca Sokólskiego Pododdziału Kawalerii im. 10. Pułku Ułanów Litewskich major Piotr Horsztyński odczytał “Apel Poległych”. Trębaczka z Powiatowej Młodzieżowej Orkiestry Dętej Zespołu Szkół w Suchowoli pod dyrekcją pana Jarosława Szczerby odegrała utwór “Śpij kolego”. Orkiestra uświetniała uroczystość swoimi występami, przez cały czas jej trwania.
Następnym punktem obchodów 101. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, było złożenie pod pomnikiem Marsz. J. Piłsudskiego wspólnego wieńca. Wspólne było też śpiewanie pieśni patriotycznych, podczas którego uczestników uroczystości wspierali członkowie Powiatowego Chóru Młodzieżowego pod kierunkiem Krzysztofa Zalewskiego. Mieszkańcy powiatu sokólskiego śpiewali z wielkim zaangażowaniem. Kiedy poczty sztandarowe opuściły plac, rozpoczął się koncert członków zespołu KASA CHORYCH na czele z liderem Jarosławem Tioskowem oraz muzyków z agencji Arte – Muza – „MUZYKA LAT 80’tych – tylko w niej była wolność”.

Patrycja A. Zalewska

Fot.: Patrycja A. Zalewska, Agnieszka Sielewicz

image_printDrukuj