{"id":124982,"date":"2020-10-26T18:15:00","date_gmt":"2020-10-26T17:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/?p=124982"},"modified":"2020-10-26T18:15:00","modified_gmt":"2020-10-26T17:15:00","slug":"najpiekniejsze-ogrody-na-skraju-puszczy-knyszynskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/blog\/najpiekniejsze-ogrody-na-skraju-puszczy-knyszynskiej\/","title":{"rendered":"Najpi\u0119kniejsze ogrody na skraju Puszczy Knyszy\u0144skiej"},"content":{"rendered":"

We wrze\u015bniu informowali\u015bmy Pa\u0144stwa o rozstrzygni\u0119ciu konkursu \u201eM\u00f3j ogr\u00f3d \u2013 przyjazny i tradycyjny\u201d, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w siedzibie Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszy\u0144skiej w Supra\u015blu. Organizatorem konkursu by\u0142o Stowarzyszenie Przyjaci\u00f3\u0142 PKPK “Wielki Las”, a finansowa\u0142 go Urz\u0105d Marsza\u0142kowski Wojew\u00f3dztwa Podlaskiego.
\nCho\u0107 Puszcza Knyszy\u0144ska to rozleg\u0142y teren, dwa pierwsze miejsca w konkursie zdobyli mieszka\u0144cy naszego powiatu. I miejsce zaj\u0119\u0142a Pani Iwona z Wilczej Jamy, a II Pan Bogdan z Wierzchlesia.
\nPani\u0105 Iwon\u0119 Zalewska-Koz\u0142owsk\u0105 mieli\u015bmy okazj\u0119 ju\u017c pozna\u0107 i przedstawi\u0107 Pa\u0144stwu przy okazji wernisa\u017cu jaj malarstwa w sok\u00f3lskim Klubie \u201cSenior+\u201d. Dzi\u015b oprowadzimy Pa\u0144stwa po ogrodzie artystki i zapytamy jego tw\u00f3rczyni\u0119 i opiekunk\u0119 jak powstawa\u0142…<\/span><\/span><\/p>\n

Kiedy narodzi\u0142a si\u0119 w Pani pasja do do ogrodnictwa?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Pasja tkwi we mnie chyba od urodzenia. B\u0119d\u0105c jeszcze ma\u0142\u0105 dziewczynk\u0105, jeszcze wtedy nie chodzi\u0142am chyba do szko\u0142y, a ju\u017c s\u0105dzi\u0142am trzykrotk\u0119 w korytku na parapecie kamienicy w Kaliszu, ku zadowoleniu mojej mamy, kt\u00f3ra by\u0142a bardzo zapracowana. Cieszy\u0142a si\u0119, \u017ce ro\u015bnie i kwitnie – zwisa\u0142a po murze domu a\u017c do s\u0105siada mieszkaj\u0105cego pi\u0119tro ni\u017cej. W dzieci\u0144stwie mia\u0142am tak\u0105 przygod\u0119… kiedy sp\u0119dzali\u015bmy z rodzin\u0105 wczasy w Sopocie. Panie sadzi\u0142y kwiaty na gigantycznych klombach w parku pla\u017cowym ci\u0105gn\u0105cym si\u0119 od Grand Hotelu w stron\u0119 Gdyni Or\u0142owo. Ogrodnicy przywie\u017ali w skrzynkach r\u00f3\u017cne kwiatki do nasadze\u0144, a ja jak to ja – kochaj\u0105ca ro\u015bliny, podkrad\u0142am jak\u0105\u015b tak\u0105 srebrzyst\u0105, puszyst\u0105 ro\u015blink\u0119. Posadzi\u0142am j\u0105 p\u00f3\u017aniej przy pi\u0119knym willi na ul Goyki w Sopocie gdzie mieszkali pa\u0144stwo Piepkowie, u kt\u00f3rych sp\u0119dzali\u015bmy wakacje. Na \u015brodku p\u00f3\u0142kolistego wjazdu do willi by\u0142 klomb i tam posadzi\u0142am moj\u0105 zdobycz. Co dzie\u0144 obserwowa\u0142am jak ro\u015bnie. Mama zapyta\u0142a w ko\u0144cu, sk\u0105d ta ro\u015blinka si\u0119 tu wzi\u0119\u0142a, ale ja oczywi\u015bcie udawa\u0142am, \u017ce nic nie wiem na ten temat\u2026 nie chcia\u0142am si\u0119 przyzna\u0107, \u017ce j\u0105 po prostu ukrad\u0142am \"\ud83d\ude42\"<\/span>. Tak, \u017ce mi\u0142o\u015b\u0107 do ro\u015blin mam w sobie od urodzenia. Tak samo jak do malowania, rysowania, d\u0142ubania w korze sosnowej\u2026 Pami\u0119tam jak robili\u015bmy z kory \u0142\u00f3dki z \u017caglem, a potem puszczali\u015bmy je na ka\u0142u\u017cy. Tak, \u017ce to wszystko s\u0105 wrodzone predyspozycje\u2026<\/em><\/p>\n

A jakie s\u0105 pocz\u0105tki ogrodu na Wilczej Jamie?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Ogr\u00f3d na Wilczej Jamie powstawa\u0142 od samego pocz\u0105tku jak tutaj zamieszka\u0142am. Najpierw s\u0105dzi\u0142am pierwsze ro\u015bliny ko\u0142o domu. Krzewy r\u00f3\u017c, kt\u00f3re maj\u0105 ju\u017c oko\u0142o 40 lat, najpierw ros\u0142y pod samym domem. Kiedy modernizowali\u015bmy budynek by\u0142y przesadzane dalej od domu. W ko\u0144cu tak si\u0119 rozros\u0142y, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 krzew\u00f3w znalaz\u0142a miejsce po drugiej stronie chaty. Jedna z tych r\u00f3\u017c ro\u015bnie teraz za tzw. rzeczk\u0105 kwietn\u0105, kt\u00f3ra powsta\u0142a w miejscu drogi biegn\u0105cej przez podw\u00f3rze. Ogr\u00f3d z czasem rozrasta\u0142 si\u0119 coraz to bardziej. poch\u0142ania\u0142 kolejne po\u0142acie siedliska. Zawsze te\u017c by\u0142 du\u017cy warzywnik, na kt\u00f3rym ros\u0142y r\u00f3wnie\u017c warzywa rzadko spotykane w tamtych czasach na Podlasiu. By\u0142y te\u017c r\u00f3\u017cne okazje ku temu \u017ceby ogr\u00f3d si\u0119 rozrasta\u0142. To narodziny wnuczki, pami\u0119tam jak pojechali\u015bmy na zakupy ogrodnicze i w wydr\u0105\u017conych pniach sadzili\u015bmy pierwsze iglaki, rosn\u0105 do tej pory, teraz s\u0105 gigantyczne. \u015awierk k\u0142uj\u0105cy, kt\u00f3ry dosta\u0142am od c\u00f3rki z okazji narodzin Simonki ma ju\u017c 19 lat\u2026 S\u0105 drzewa, krzewy, kt\u00f3re zosta\u0142y podarowane przy r\u00f3\u017cnych okazjach: urodzin, imienin, dnia matki, babci, dziadka\u2026 Ka\u017cda ro\u015blina znalaz\u0142a tu swoje miejsce i towarzyszy nam ca\u0142y czas. Kiedy pracowa\u0142am w szkole nie bardzo mia\u0142am czas po\u015bwi\u0119ca\u0107 si\u0119 pasjom, bo praca i obowi\u0105zki domowe zajmowa\u0142y mi prawie ca\u0142y dzie\u0144. Z biegiem lat, kiedy przesz\u0142am ju\u017c na emerytur\u0119, powsta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 ogrodu od zabudowa\u0144 w stron\u0119 puszczy. Tak sobie wymarzy\u0142am, \u017ce najpierw obsadzimy alej\u0119 dojazdow\u0105 od bramy na posesj\u0119. Marzy\u0142a mi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c polanka w\u015br\u00f3d drzew i krzew\u00f3w – teraz na skraju tej polany jest grillownia otoczona zewsz\u0105d nasadzeniami. Marzenia te zosta\u0142y zrealizowane. Je\u017adzili\u015bmy z m\u0119\u017cem po sadzonki w r\u00f3\u017cne miejsca: do Kurian, Szepietowa, na targowiska, do okolicznych szk\u00f3\u0142ek. Z czasem zacz\u0119li\u015bmy poszukiwa\u0107 niespotykanych okaz\u00f3w. Rosn\u0105 u nas cyprysiki nutkajskie, powyrasta\u0142y do nieba jak \u017cyrafy albo \u017curawie budowlane.<\/em><\/p>\n

Pami\u0119ta Pani nazwy wszystkich swoich ro\u015blin?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Jak kupuje to znam \"\ud83d\ude42\"<\/span> i pami\u0119tam wi\u0119kszo\u015b\u0107 przez jaki\u015b czas\u2026 ale drzewa rosn\u0105, a ja si\u0119 starzeje i ulatuj\u0105 ja mi niekt\u00f3re nazwy z g\u0142owy.<\/em><\/p>\n

A cz\u0119\u015b\u0107 od domu w stron\u0119 olszyny, Starego Szoru, kiedy powsta\u0142a?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Jakie\u015b 12 lat temu\u2026 Wies\u0142aw (m\u0105\u017c) postanowi\u0142, \u017ce trzeba wykopa\u0107 staw i hodowa\u0107 ryby. Znalaz\u0142 gdzie\u015b \u201cza lasem\u201d jak to si\u0119 u nas mawia, pana, kt\u00f3ry wykonuje takie roboty. Pan przyjecha\u0142, wykopa\u0142 staw, ku naszemu zadowoleniu z dna buchn\u0119\u0142a fontanna wody. Pierwotnie staw prezentowa\u0142 si\u0119 bardzo fajnie, bo poziom wody by\u0142 wysoki, a pi\u0119kna, przejrzysta, zielona tafla odbija\u0142a w sobie ca\u0142\u0105 olszyn\u0119 i niebo nad Wilcz\u0105 Jam\u0105. Jednak kiedy m\u0105\u017c zarybi\u0142 staw linkami to niestety\u2026 ryby ryj\u0105 w ile dennym i mieszaj\u0105 wod\u0119, teraz w stawie jest kawa z mlekiem \"\ud83d\ude42\"<\/span>. Wies\u0142aw wymy\u015bli\u0142, \u017ce zrobi sobie mostek \u0142\u0105cz\u0105cy brzegi stawu, a na \u015brodku mostu zadaszony domek z \u0142awkami\u2026 P\u00f3\u017aniej zbudowa\u0142 szeroki pomost w jednym z kra\u0144c\u00f3w sadzawki, gdzie mo\u017cna si\u0119 opala\u0107, rybki \u0142owi\u0107, czy po prostu rozmy\u015bla\u0107 patrz\u0105c w spokojn\u0105 tafl\u0119 wody. Dooko\u0142a zbiornika posadzili\u015bmy ro\u015bliny lubi\u0105ce wilgo\u0107 i cie\u0144. Cz\u0119\u015b\u0107 ziemi wykopanej ze stawu, z czego jestem bardzo zadowolona, nie zosta\u0142a rozplantowana tylko uformowali\u015bmy z niej od p\u00f3\u0142nocnej strony granicy dzia\u0142ki ha\u0142d\u0119 w kszta\u0142cie rogala. Zbocze rogala wystawione na po\u0142udniowe s\u0142o\u0144ce obsadzili\u015bmy iglakami i ro\u015blinami, kt\u00f3re kochaj\u0105 s\u0142o\u0144ce i ciep\u0142o. Na pocz\u0105tku ros\u0142o tam mn\u00f3stwo r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w kwiat\u00f3w, ale iglaki z czasem tak si\u0119 rozpanoszy\u0142y, \u017ce zag\u0142uszy\u0142y mniej ekspansywne ro\u015bliny. Teraz ju\u017c wszystko samo si\u0119 rz\u0105dzi prawami natury, ro\u015bliny silniejsze niestety dominuj\u0105 nad drobniejszymi, delikatniejszymi, kt\u00f3re marniej\u0105. Tak, \u017ce teraz, je\u015bli decyduje si\u0119 dosadza\u0107 co\u015b nowego, to wybieram ro\u015bliny ju\u017c du\u017ce, silne. Pa\u0144stwo z Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszy\u0144skiej, kt\u00f3rzy tu byli kiedy ogl\u0105dali ogrody wybrane do fina\u0142u konkursu, podziwiali m\u00f3j sadziec – \u017ce taki olbrzymi por\u00f3s\u0142, do 3 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Gigantyczne miskanty te\u017c \u015bwietnie si\u0119 czuj\u0105 w tym wilgotnym, cienistym miejscu w s\u0105siedztwie stawu i olszyny. O, i tak powsta\u0142 ogr\u00f3d na 12 tys. m2<\/em><\/p>\n

W takim olbrzymim ogrodzie jest zapewne mn\u00f3stwo pracy\u2026<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Pracy jest ogrom, na okr\u0105g\u0142o, de facto przez ca\u0142y rok, bo ko\u0144czy si\u0119 w okolicy listopada – je\u015bli przyjdzie zima, mr\u00f3z i \u015bnieg. P\u00f3\u017aniej i tak trzeba czuwa\u0107, \u017ceby otuli\u0107 niekt\u00f3re ro\u015bliny przed wiatrem i mrozem, podla\u0107 je\u015bli jesie\u0144 jest sucha. Jednak coraz mniej robi\u0119 tych zabieg\u00f3w poniewa\u017c ro\u015bliny ju\u017c si\u0119 tutaj zaaklimatyzowa\u0142y na dobre. Prace w ogrodzie zaczynaj\u0105 si\u0119 ju\u017c pod koniec lutego, kiedy trzeba co\u015b przeci\u0105\u0107, wyci\u0105\u0107, strzyc, formowa\u0107. Bez tego zrobi\u0142by si\u0119 busz, d\u017cungla nie do przebycia. Z reszt\u0105 i tak niekt\u00f3re ro\u015bliny z cz\u0119\u015bci w stron\u0119 lasu trzeba b\u0119dzie wyci\u0105\u0107, bo sosny, kt\u00f3re tam sadzili\u015bmy kilka lat temu wyros\u0142y w g\u0119sty las. Podobnie w okolicy budynku, ro\u015bliny chyba lubi\u0105 s\u0105siedztwo domu, bo rosn\u0105 tutaj jak na dro\u017cd\u017cach. Wyci\u0119li\u015bmy ju\u017c cz\u0119\u015b\u0107 modrzewi, z \u017calem, ale nie by\u0142o wyj\u015bcia poniewa\u017c poros\u0142y gigantyczne i zas\u0142oni\u0142y ca\u0142e \u015bwiat\u0142o. Tak, \u017ce pracy jest multum, w sezonie od rana do wieczora.<\/em><\/p>\n

Czyli trzeba mie\u0107 du\u017co czasu, \u017ceby m\u00f3c pozwoli\u0107 sobie na posiadanie takiego ogrodu\u2026<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Tak, trzeba mie\u0107 du\u017co czasu, energii, si\u0142y i cierpliwo\u015bci, bo nie wszystkie ro\u015bliny rosn\u0105 tak jakby si\u0119 chcia\u0142o. Trzeba im dogadza\u0107.<\/em><\/p>\n

Czy pomimo posiadania tak olbrzymiej ilo\u015bci r\u00f3\u017cnorodnych gatunk\u00f3w, jest w Pani nadal tak silna pasja, kt\u00f3ra ka\u017ce szuka\u0107 kolejnych egzemplarzy?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Zawsze jest taka pokusa. Nieraz, jak przegl\u0105dam w internecie fora ogrodnicze, albo gdzie\u015b indziej zobacz\u0119 jak\u0105\u015b ciekaw\u0105 ro\u015blin\u0119 to chc\u0119 j\u0105 zdoby\u0107. Ostatnio trafi\u0142am na pop\u0142och pospolity, to jest taki gigantyczny oset, kt\u00f3ry pi\u0119knie wygl\u0105da w towarzystwie innych ro\u015blin, bo ma olbrzymie li\u015bcie w kolorze popielatym, srebrzystym. Kwiat jak kwiat, ale ro\u015blina jako ca\u0142o\u015b\u0107 bardzo \u0142adnie si\u0119 prezentuje. I tak \u015bledzi\u0142am, gdzie ten pop\u0142och mo\u017cna kupi\u0107. Znalaz\u0142em, mo\u017cna kupi\u0107 nasiona i sadzonki.<\/em><\/p>\n

Jak tak Pani opowiada o ro\u015blinach i ogrodzie to od razu wida\u0107, \u017ce ma Pani dusz\u0119 artysty. Tworzy Pani kompozycje, dobieraj\u0105c barw\u0119 i kszta\u0142t ro\u015blin\u2026<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Oczywi\u015bcie, \u017ce tak, bezwzgl\u0119dnie\u2026 teraz ju\u017c nie pami\u0119tam, kt\u00f3ry artysta wyrazi\u0142 opini\u0119 \u017ce: malarze, rze\u017abiarze, graficy i og\u00f3lnie plastycy wcale nie s\u0105 takimi nadzwyczajnymi tw\u00f3rcami, bo najwi\u0119kszymi tw\u00f3rcami s\u0105 ogrodnicy, bo oni tworz\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 dzie\u0142a pocz\u0105wszy od posadzenia nasionka, kt\u00f3re dzi\u0119ki ich piel\u0119gnacji wyrasta w dorodn\u0105 ro\u015blin\u0119 i staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego ogrodu, ca\u0142ej kompozycji. Tworz\u0105 nowe, nadzwyczajnej urody odmiany.<\/em><\/p>\n

Mniemam, \u017ce przeprowadzka z wielkiego miasta na skraj puszczy te\u017c by\u0142a podyktowana pragnieniem natury\u2026<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Zdecydowanie. Pocz\u0105tkowo, kiedy przyje\u017cd\u017ca\u0142 w te strony tylko latem i czasem na \u015bwi\u0119ta – na Osierodek do rodzic\u00f3w pierwszego m\u0119\u017ca, kiedy wraca\u0142am do Tr\u00f3jmiasta, siedzia\u0142am jak na szpilkach, czekaj\u0105c kiedy wreszcie sko\u0144czy si\u0119 ta zima, minie przedwio\u015bnie i b\u0119dzie mo\u017cna pojecha\u0107 na wie\u015b, w puszcz\u0119\u2026 Nic mnie nie zaskakiwa\u0142o w negatywnym znaczeniu, w wiejskim \u017cyciu, a by\u0142y to czasy naprawd\u0119 trudne i mo\u017cna powiedzie\u0107 ubogie na wsi. To, \u017ce trzeba by\u0142o przej\u015b\u0107 kilometry \u017ceby dotrze\u0107 do sklepu, odleg\u0142o\u015b\u0107 od miasta, lekarza… Pierwsza c\u00f3rka by\u0142a wtedy ma\u0142ym dzieckiem wi\u0119c te\u017c stanowi\u0142o to pewne ryzyko, ale jako\u015b\u2026 nie wiem, czy za ma\u0142a by\u0142a moja wyobra\u017ania \u017ceby si\u0119 ba\u0107\u2026 po prostu jak cz\u0142owiek jest m\u0142ody, silny to nie ma \u017cadnych barier nie do pokonania, a jeszcze kiedy si\u0119 czego\u015b bardzo pragnie\u2026 Niedawno Bogdan z Osierodka wspomina\u0142 jak \u017ce\u015bmy bytowali de facto ca\u0142y dzie\u0144 na podw\u00f3rzu. Zbudowali\u015bmy ze starych cegie\u0142 piec, ze starych wiader komin i gotowali\u015bmy z moj\u0105 mamusi\u0105, kt\u00f3ra te\u017c z nami przyje\u017cd\u017ca\u0142a, zupy dla ca\u0142ej rodziny. Postawili\u015bmy stary st\u00f3\u0142, wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy jakie\u015b zdezelowane krzes\u0142a ze \u015bwironka i \u017ce\u015bmy tam biesiadowali. \u017beby nie siedzie\u0107 w chacie kiedy jest pi\u0119knie na podw\u00f3rku, ptaszki \u015bpiewaj\u0105. Gospodarze byli zapracowani od \u015bwitu do zmierzchu wi\u0119c dla nich te\u017c gotowa\u0142y\u015bmy. By\u0142 taki jeden rok, pami\u0119tam, \u017ce wakacje studenckie by\u0142y przed\u0142u\u017cone o miesi\u0105c. To by\u0142 ju\u017c pa\u017adziernik, szwagierka narobi\u0142a mn\u00f3stwo wek\u00f3w konfitur wi\u015bniowych. By\u0142 te\u017c swojski twar\u00f3g i bia\u0142y ser. Mam przed oczami w pami\u0119ci tak\u0105 scen\u0119 jak siedzimy w ogrodzie przy tym stole, s\u0142o\u0144ce jak to w jesieni – takie leniwe, niskie, jeszcze przedziera si\u0119 przez resztki li\u015bci na ga\u0142\u0119ziach, a my tak nak\u0142adamy te wi\u015bnie na ten bia\u0142y ser i pa\u0142aszujemy\u2026 Bardzo mi\u0142e s\u0105 to wspomnienia.<\/em><\/p>\n

Po tylu latach tu sp\u0119dzonych, pewnie nie wyobra\u017ca sobie ju\u017c Pani \u017cycia w mie\u015bcie?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Nie, nie wyobra\u017cam sobie \u017cycia w zamkni\u0119ciu, w mieszkaniu, gdzie nie mo\u017cna sobie wyj\u015b\u0107 swobodnie na zewn\u0105trz z kubkiem kawy czy herbaty, przespacerowa\u0107 si\u0119 w szlafroku po ogrodzie, zobaczy\u0107 jak ro\u015bnie. W tej chwili jest to dla mnie wr\u0119cz niewyobra\u017calne – siedzenie w mieszkaniu, w zamkni\u0119ciu.<\/em><\/p>\n

Ma Pani tyle zaj\u0119\u0107 w ogrodzie, kiedy znajduje Pani czas na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 malarsk\u0105?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: R\u00f3\u017cnie to bywa, ale zazwyczaj jest to czas zimowy, od listopada do marca. Niekiedy maluj\u0119 z doskoku, kiedy zrodzi mi si\u0119 jaki\u015b pomys\u0142.<\/em><\/p>\n

Czyli rytm \u017cycia, mieszkaj\u0105c tutaj, r\u00f3wnie\u017c wyznacza przyroda?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Tak, tak samo jak rolnikom. To jest niesamowite wsp\u00f3\u0142\u017cycie\u2026 z ro\u015blinami, zwierz\u0119tami, \u2026 Cz\u0142owiek tworzy z ca\u0142\u0105 t\u0105 natur\u0105 rodzaj wsp\u00f3lnoty, czuje si\u0119 jak jej cz\u0119\u015b\u0107, wsp\u00f3\u0142mieszkaniec jakiego\u015b obszaru. Czasami wr\u0119cz chodz\u0119 i rozmawiam z ro\u015blinami, szczeg\u00f3lnie z tymi, kt\u00f3re nie chc\u0105 rosn\u0105\u0107 – namawiam je, \u017ceby si\u0119 wzi\u0119\u0142y do roboty, ros\u0142y, pi\u0119knia\u0142y \"\ud83d\ude03\"<\/span>. Teraz przesadza\u0142am \u015bwierk Engelmanna, taki rozczochrany ze zwisaj\u0105cymi p\u0119dami i m\u00f3wi\u0119 do niego – tylko patrz, ukorze\u0144 mi si\u0119 dobrze, przyjmij, \u017ceby\u015b r\u00f3s\u0142. Dzi\u0119ki temu poczuciu wsp\u00f3lnoty z otaczaj\u0105c\u0105 natur\u0105, nie ma we mnie \u017cadnej boja\u017ani, nie obawiam si\u0119 nawet samotno\u015bci\u2026 Ani ja, ani moje c\u00f3rki, kt\u00f3re ju\u017c jako dzieci potrafi\u0142y i\u015b\u0107 do lasu w \u015brodku nocy, czy przej\u015b\u0107 si\u0119 przez las z Wilczej Jamy do Czarnej Bia\u0142ostockiej. Nie by\u0142o w tym \u017cadnego problemu, poza wysi\u0142kiem fizycznym. W kt\u00f3re\u015b lato, zanim zamieszka\u0142am tu na Wilczej Jamie na sta\u0142e, przyjecha\u0142a do nas na wakacje moja siostra z dzie\u0107mi. Siostra r\u00f3wnie\u017c czasem maluje. Szuka\u0142y\u015bmy dla niej odpowiedniego miejsca w plenerze gdzie mog\u0142aby rozstawi\u0107 sztalug\u0119. Wyprowadzi\u0142am j\u0105 za le\u015bnicz\u00f3wk\u0119 w pola, \u0142\u0105ki i m\u00f3wi\u0119 – no patrz, masz tu w ko\u0142o r\u00f3\u017cne pejza\u017ce, wybierz sobie jaki\u015b fragment i maluj\u2026Ona na to – ale nie ma tu nic takiego szczeg\u00f3lnego, atrakcyjnego w tym krajobrazie. A tam nie ma – m\u00f3wi\u0119 i tak dla zabawy, przez przypadek stan\u0119\u0142am sobie w rozkroku, schyli\u0142am si\u0119 i pomi\u0119dzy swoimi nogami popatrzy\u0142am na lasek G\u0142owackiego\u2026 odwr\u00f3ci\u0142o mi si\u0119 niebo z ziemi\u0105. Zaskoczenie i my\u015bl, \u017ce to wszystko jedno – mi\u0119dzy niebem, a ziemi\u0105 – mi\u0119dzy ziemi\u0105, a niebem i ten lasek na g\u00f3rce \u0142\u0105cz\u0105cy te dwie bezkresne powierzchnie. M\u00f3wi\u0119 – jakie fajne miejsce i takie przyci\u0105gaj\u0105ce, tajemnicze. P\u00f3\u017aniej pod wp\u0142ywem tej inspiracji wykona\u0142am rze\u017ab\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142am \u201cMiejsce\u201d, wystawi\u0142am j\u0105 na biennale w sopockim BWA w 1977 r. Zosta\u0142a pi\u0119knie wyeksponowana i o\u015bwietlona. Profesor Franciszek Dusze\u0144ko, w kt\u00f3rego pracowni kilka lat wcze\u015bniej robi\u0142am dyplom, by\u0142 zachwycony t\u0105 rze\u017ab\u0105…<\/em><\/p>\n

Wracaj\u0105c do ogrodu, s\u0105 tutaj bardzo ciekawe elementy ma\u0142ej architektury. Czy kto\u015b Pa\u0144stwu pomaga\u0142 w wykonaniu np. bramy, grillowni itd.?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Wszystko robili\u015bmy sami, ja wymy\u015bla\u0142am a Wiesiek realizowa\u0142. W\u0142\u0105cznie z bram\u0105, grillowni\u0105, mostkiem z domkiem, pomostem, wszystko zrobi\u0142 sam. Chat\u0119 star\u0105 wyremontowa\u0142, szalowa\u0142, kry\u0142 dach. \u0141\u0105cznie z sadzeniem, piel\u0119gnowaniem, opryskiwaniem ro\u015blin, koszeniem. Wszystko robili\u015bmy sami. Budowali\u015bmy z kamienia, z drewna\u2026 te olbrzymie g\u0142azy, kt\u00f3re stoj\u0105 w ogrodzie te\u017c Wies\u0142aw wyszuka\u0142 gdzie\u015b w okolicy i przyci\u0105gn\u0105\u0142 ci\u0105gnikiem.<\/em><\/p>\n

Czy w Pani rodzinie by\u0142y tradycje ogrodnicze?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: M\u00f3j tatu\u015b zawsze lubi\u0142 bawi\u0107 si\u0119 w ogrodnictwo. Mama przeciwnie, nienawidzi\u0142a grzebania si\u0119 w ziemi. Nigdy niczego nie sadzi\u0142a, nie pieli\u0142a, jak sz\u0142a na ogrody – bo mieli\u015bmy za Kaliszem trzy dzia\u0142ki budowlane, kt\u00f3re zakupili moi dziadkowie b\u0119d\u0105c jeszcze we Francji. Ros\u0142y tam drzewa owocowe, truskawki, m\u00f3j tata sadzi\u0142 tam ziemniaki, warzywa, ros\u0142y te\u017c kwiaty, pami\u0119tam, bo jako dziewczynka biega\u0142am po tych ogrodach. Mama tylko patrzy\u0142a gdzie postawi\u0107 le\u017cak i wystawia\u0142a si\u0119 do s\u0142o\u0144ca \"\ud83d\ude42\"<\/span>. Ros\u0142y tam gigantyczne czere\u015bnie, w\u015bciek\u0142am si\u0119, \u017ce nie mog\u0119 na nie wej\u015b\u0107, kiedy m\u00f3j starszy brat siedzia\u0142 ju\u017c na ga\u0142\u0119zi, objada\u0142 si\u0119 czere\u015bniami i zamiast rzuci\u0107 mi gar\u015b\u0107 owoc\u00f3w tylko plu\u0142 pestkami \"\ud83d\ude03\"<\/span>. Tata robi\u0142 przetwory, konserwowa\u0142 fasolk\u0119 szparagow\u0105 i ca\u0142e pomidory w soku pomidorowym w wekach, kompot z czere\u015bni z ca\u0142ymi owocami w wekach, robi\u0142 wspania\u0142e wina. Lubi\u0142 to. W sezonie wiecznie gotowa\u0142 si\u0119 kocio\u0142 z wekami. Jak doro\u015bli\u015bmy, ja i moja starsza siostra zamieszka\u0142y\u015bmy z rodzinami w tr\u00f3jmie\u015bcie, tata \u0142adowa\u0142 przetwory, warzywa, owoce w paczki i wysy\u0142a\u0142 nam. A tradycji ogrodniczych jako takich nie by\u0142o. Mama nie pochodzi\u0142a ze wsi, ani dziadkowie ze strony mamy te\u017c nie, tylko z miast Wielkopolski. Dziadek Szczapan z W\u0105growca, Babcia Jadwiga z Jarocina. Tata pochodzi\u0142 z Piotrowa pod Kaliszem, kt\u00f3ry s\u0105siadowa\u0142 z Russowem. Z Russowa pochodzi\u0142a Maria D\u0105browska, ca\u0142a akcja \u201cNocy i Dni\u201d dzieje si\u0119 w\u0142a\u015bnie w okolicach Russowa. Ale m\u00f3j brat W\u0142odek te\u017c uwielbia ogrody, jak teraz rozmawiamy, m\u00f3wi do mnie, \u017ce gdyby nie ogr\u00f3d, to by chyba zwariowa\u0142. Te\u017c zawsze hodowa\u0142 kwiaty, gigantyczne mieczyki w ca\u0142ej gamie barw. Uwielbia ro\u015bliny cebulowe: hiacynty, tulipany, olbrzymie kany. Ca\u0142e kredensy na werandzie ma zastawione pojemnikami z cebulkami kwiat\u00f3w i doniczkami z kannami.<\/em><\/p>\n

Jak posiad\u0142a Pani wiedz\u0119 na temat piel\u0119gnacji ro\u015blin?<\/strong>
\nIwona Zalewska-Koz\u0142owska: Ca\u0142\u0105 wiedz\u0119 zdobywa\u0142am sama. G\u0142\u00f3wnie z literatury, kiedy\u015b nie by\u0142o internetu, ewentualnie kto\u015b tam komu\u015b co\u015b podpowiedzia\u0142, czyli przekaz ludzi bardziej do\u015bwiadczonych. Kiedy si\u0119 tutaj sprowadzi\u0142am to wszystkie pierwsze kwiaty w ogrodzie dosta\u0142am od gospody\u0144 ze wsi. Sz\u0142am przez wiosk\u0119 i prosi\u0142am jak co\u015b mi si\u0119 spodoba\u0142o. Np, te wszystkie lilie tygrysie, czy bia\u0142e dzwonki z kwiatami wyrastaj\u0105cymi wzd\u0142u\u017c \u0142odygi, one akurat s\u0105 od ksi\u0119dza Mariana, kt\u00f3ry by\u0142 przed laty proboszczem w St. Rozedrance. Taka tutaj by\u0142a tradycja, \u017ce ludzie dzielili si\u0119, wymieniali tym co mieli.<\/em><\/p>\n

Serdecznie dzi\u0119kujemy za rozmow\u0119 i sielskie chwile sp\u0119dzone w tym niesamowitym miejscu.<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli dopisze nam szcz\u0119\u015bcie, spr\u00f3bujemy odnale\u017a\u0107 Pana Bogdana z Wierzchlesia i porozmawia\u0107 z nim o jego ogrodzie.<\/p>\n\n

<\/div>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

We wrze\u015bniu informowali\u015bmy Pa\u0144stwa o rozstrzygni\u0119ciu konkursu \u201eM\u00f3j ogr\u00f3d \u2013 przyjazny i tradycyjny\u201d, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w siedzibie Parku Krajobrazowego […]<\/p>\n","protected":false},"author":43,"featured_media":124983,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-124982","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124982"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124982"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124982\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}