{"id":129384,"date":"2021-05-04T11:43:43","date_gmt":"2021-05-04T09:43:43","guid":{"rendered":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/?p=129384"},"modified":"2021-05-04T11:43:43","modified_gmt":"2021-05-04T09:43:43","slug":"czytali-fragmenty-konstytucji-3-maja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/blog\/czytali-fragmenty-konstytucji-3-maja\/","title":{"rendered":"Czytali fragmenty Konstytucji 3 Maja"},"content":{"rendered":"

\u201cCzcz\u0105c pami\u0119\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w jednego z najwybitniejszych dzie\u0142 prawniczych w dziejach \u015awiata, Europy, a przede wszystkim Polski, w dniu dzisiejszym postanowili\u015bmy odczyta\u0107 fragmenty tekstu Konstytucji 3 Maja. Chcemy Pa\u0144stwu przybli\u017cy\u0107 jej tre\u015b\u0107 i wspania\u0142e, prawnicze zasady, kt\u00f3re leg\u0142y u jej podstaw\u2026\u201d<\/em> – m\u00f3wi\u0142 Starosta Sok\u00f3lski Piotr Re\u0107ko w 230. rocznic\u0119 Konstytucji 3 Maja, przed wsp\u00f3lnym czytaniem urywk\u00f3w tej <\/span>pierwszej w Europie i drug\u0105 na \u015bwiecie (po konstytucji ameryka\u0144skie<\/span>j<\/span><\/a> z 1787 r.) spisanej konstytucji. Wsp\u00f3lnie ze Starost\u0105 Piotrem Re\u0107ko, Konstytucj\u0119 3 Maja czyta\u0142 Zbigniew D\u0119bko – Dyrektor Wydzia\u0142u Promocji w Starostwie Powiatowym w Sok\u00f3\u0142ce oraz Maciej Ku\u0142akowski – tegoroczny maturzysta z sok\u00f3lskiego LO im. Miko\u0142aja Kopernika oraz Weronika Waszczuk r\u00f3wnie\u017c uczennica sok\u00f3lskiego Og\u00f3lniaka – oboje dzia\u0142aj\u0105cy w <\/span>grupie artystycznej Studio Poezja obj\u0119tej patronatem Powiatu Sok\u00f3lskiego.<\/span>\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\u201cKonstytucja 3 Maja.\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n

Ustawa Rz\u0105dowa z 3 maja 1791 r.\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n

PREAMBU\u0141A\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n

W imi\u0119 Boga, w Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej jedynego. Stanis\u0142aw August [1] z Bo\u017cej \u0142aski i woli Narodu Kr\u00f3l Polski, Wielki Ksi\u0105\u017c\u0119 Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, \u017bmudzki, Kijowski, Wo\u0142y\u0144ski, Podolski, Podlaski, Inflancki, Smole\u0144ski, Siewierski i Czernichowski, wraz ze Stanami Skonfederowanymi, w liczbie podw\u00f3jnej nar\u00f3d polski reprezentuj\u0105cymi. Uznaj\u0105c, i\u017c los nas wszystkich od ugruntowania i wydoskonalenia konstytucji narodowej jedynie zawis\u0142, d\u0142ugim do\u015bwiadczeniem poznawszy zadawnione rz\u0105du naszego wady, a chc\u0105c korzysta\u0107 z pory, w jakiej si\u0119 Europa znajduje i z tej dogorywaj\u0105cej chwili, kt\u00f3ra nas samym sobie wr\u00f3ci\u0142a, wolni od ha\u0144bi\u0105cych obcej przemocy nakaz\u00f3w, ceni\u0105c dro\u017cej nad \u017cycie, nad szcz\u0119\u015bliwo\u015b\u0107 osobist\u0105, egzystencj\u0119 polityczn\u0105, niepodleg\u0142o\u015b\u0107 zewn\u0119trzn\u0105 i wolno\u015b\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 narodu, kt\u00f3rego los w r\u0119ce nasze jest powierzony, chc\u0105c oraz na b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, na wdzi\u0119czno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych i przysz\u0142ych pokole\u0144 zas\u0142u\u017cy\u0107, mimo przeszk\u00f3d, kt\u00f3re w nas nami\u0119tno\u015bci sprawowa\u0107 mog\u0105 dla dobra powszechnego, dla ugruntowania wolno\u015bci, dla ocalenia Ojczyzny naszej i jej granic z najwi\u0119ksz\u0105 sta\u0142o\u015bci\u0105 ducha, niniejsz\u0105 konstytucj\u0119 uchwalamy i; t\u0119 ca\u0142kowicie za \u015bwi\u0119t\u0105, za niewzruszon\u0105 deklarujemy, dop\u00f3ki by nar\u00f3d w czasie prawem przepisanym, wyra\u017an\u0105 wol\u0105 swoj\u0105 nie uzna\u0142 potrzeby odmienienia w niej jakiego artyku\u0142u. Do kt\u00f3rej to konstytucji dalsze ustawy sejmu tera\u017aniejszego we wszystkim stosowa\u0107 si\u0119 maj\u0105.<\/span><\/em><\/p>\n

\n

    \n
  1. I. RELIGIA PANUJ\u0104CA\u00a0<\/span><\/em><\/li>\n<\/ol>\n

    Religi\u0105 narodow\u0105 panuj\u0105c\u0105 jest i b\u0119dzie wiara \u015bwi\u0119ta rzymska katolicka ze wszystkimi jej prawami; przej\u015bcie od wiary panuj\u0105cej do jakiegokolwiek wyznania jest zabronione pod karami apostazji. \u017be za\u015b ta\u017c sama wiara \u015bwi\u0119ta przykazuje nam kocha\u0107 bli\u017anich naszych, przeto wszystkim ludziom jakiegokolwiek b\u0105d\u017a wyznania, pok\u00f3j w wierze i opiek\u0119 rz\u0105dow\u0105 winni\u015bmy i dlatego wszelkich obrz\u0105dk\u00f3w i religii wolno\u015b\u0107 w krajach polskich, pod\u0142ug ustaw krajowych warujemy. <\/span><\/em><\/p>\n

    II. SZLACHTA ZIEMIANIE\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n

    Szanuj\u0105c pami\u0119\u0107 przodk\u00f3w naszych jako fundator\u00f3w rz\u0105du wolnego, stanowi szlacheckiemu wszystkie swobody, wolno\u015bci, prerogatywy pierwsze\u0144stwa w \u017cyciu prywatnym i publicznym najuroczy\u015bciej zapewniamy, szczeg\u00f3lniej za\u015b prawa, statuta i przywileje temu stanowi od Kazimierza Wielkiego [2], Ludwika W\u0119gierskiego [3], W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y [4] i Witolda brata jego, Wielkiego Ksi\u0119cia Litewskiego [5], nie mniej od W\u0142adys\u0142awa [6] i Kazimierza Jagiello\u0144czyk\u00f3w [7], od Jana Alberta [8], Aleksandra [9] i Zygmunta Pierwszego [10] braci, od Zygmunta Augusta [11], ostatniego z linii jagiello\u0144skiej, sprawiedliwie i prawnie nadane, utwierdzamy, zapewniamy i za niewzruszone uznajemy. Godno\u015b\u0107 stanu szlacheckiemu w Polszcze za r\u00f3wn\u0105 wszelkim stopniom szlachectwa gdziekolwiek u\u017cywanym przyznajemy. Wszystk\u0105 szlacht\u0119 r\u00f3wnymi by\u0107 mi\u0119dzy sob\u0105 uznajemy, nie tylko co do starania si\u0119 o urz\u0119dy i o sprawowanie pos\u0142ug Ojczy\u017anie, honor, s\u0142aw\u0119, po\u017cytek przynosz\u0105cych, ale oraz co do r\u00f3wnego u\u017cywania przywilej\u00f3w i prerogatyw stanowi szlacheckiemu s\u0142u\u017c\u0105cych. Nade wszystko za\u015b prawa bezpiecze\u0144stwa osobistego, wolno\u015bci osobistej i w\u0142asno\u015bci gruntowej i ruchomej tak, jak od wiek\u00f3w ka\u017cdemu s\u0142u\u017cy\u0142y, \u015bwi\u0105tobliwie, nienaruszenie zachowane mie\u0107 chcemy i zachowujemy; zar\u0119czaj\u0105c najuroczy\u015bciej, i\u017c przeciwko w\u0142asno\u015bci czyjejkolwiek \u017cadnej odmiany lub ekscepcji w prawie niedopu\u015bcimy, owszem najwy\u017csza w\u0142adza krajowa i rz\u0105d przez ni\u0105 ustanowiony, \u017cadnych pretensyi pod pretekstem iurium regalium [12] i jakimkolwiek innym pozorem do w\u0142asno\u015bci obywatelskich b\u0105d\u017a w cz\u0119\u015bci, b\u0105d\u017a w ca\u0142o\u015bci ro\u015bci\u0107 sobie nie b\u0119dzie. Dlatego bezpiecze\u0144stwo osobiste i wszelka w\u0142asno\u015b\u0107, komukolwiek z prawa przynale\u017cna, jako prawdziwy spo\u0142eczno\u015bci w\u0119ze\u0142, jako \u017arenic\u0119 wolno\u015bci obywatelskiej szanujemy, zabezpieczamy, utwierdzamy i aby na potomne czasy szanowane, ubezpieczone i nienaruszone zostawa\u0142y, mie\u0107 chcemy. Szlacht\u0119 za najpierwszych obronc\u00f3w wolno\u015bci i niniejszej konstytucji uznajemy. Ka\u017cdego szlachcica cnocie, obywatelstwu i honorowi jej \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 do szanowania, jej trwa\u0142o\u015b\u0107 do strze\u017cenia poruczamy jako jedyn\u0105 twierdz\u0119 Ojczyzny i swob\u00f3d naszych.<\/span><\/em><\/p>\n

    V. RZ\u0104D, CZYLI OZNACZENIE W\u0141ADZ PUBLICZNYCH\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n

    Wszelka w\u0142adza spo\u0142eczno\u015bci ludzkiej pocz\u0105tek sw\u00f3j bierze z woli narodu. Aby wi\u0119c ca\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stw, wolno\u015b\u0107 obywatelsk\u0105 i porz\u0105dek spo\u0142eczno\u015bci w r\u00f3wnej wadze na zawsze zostawa\u0142y, trzy w\u0142adze rz\u0105d narodu polskiego sk\u0142ada\u0107 powinny i z woli prawa niniejszego na zawsze sk\u0142ada\u0107 b\u0119d\u0105, to jest: w\u0142adza prawodawcza w Stanach zgromadzonych, w\u0142adza najwy\u017csza wykonawcza w kr\u00f3lu i Stra\u017cy, i w\u0142adza s\u0105downicza w jurysdykcjach, na ten koniec ustanowionych, lub ustanowi\u0107 si\u0119 maj\u0105cych.\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n

    VI. SEJM CZYLI W\u0141ADZA PRAWODAWCZA\u00a0<\/span><\/em><\/p>\n

    Sejm czyli Stany zgromadzone na dwie Izby dzieli\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105: na Izb\u0119 Poselsk\u0105 i na Izb\u0119 Senatorsk\u0105 pod prezydencja Kr\u00f3la. Izba Poselska, jako wyobra\u017cenie i sk\u0142ad wszechw\u0142adztwa narodowego, b\u0119dzie \u015bwiatyni\u0105 prawodawstwa. Przeto w Izbie Poselskiej najpierwej decydowane b\u0119d\u0105 wszystkie projekta. 1. Co do praw og\u00f3lnych, to jest: konstytucyjnych, cywilnych, kryminalnych i do ustanowienia wieczystych podatk\u00f3w, w kt\u00f3rych to materjach propozycje od tronu wojew\u00f3dztwom, ziemiom i powiatom do roztrz\u0105\u015bni\u0119nia podane, a przez instrukcje do Izby przychodz\u0105ce, najpierwsze do decyzji wzi\u0119te by\u0107 maj\u0105. 2. Co do uchwa\u0142 sejmowych, to jest pobor\u00f3w doczesnych, stopnia monety, zaci\u0105gania d\u0142ugu publicznego, nobilitacji i innych nagr\u00f3d przypadkowych, rozk\u0142adu wydatk\u00f3w publicznych ordynaryjnych i ekstraordynaryjnych, wojny, pokoju, ostatecznej ratyfikacyi traktat\u00f3w zwi\u0105zkowych i handlowych, wszelkich dyplomatycznych akt\u00f3w i um\u00f3w, do prawa narod\u00f3w \u015bci\u0105gaj\u0105cych si\u0119, kwitowania magistratur wykonawczych i tym podobnych zdarze\u0144, g\u0142\u00f3wnym narodowym potrzebom odpowiadaj\u0105cych, w kt\u00f3rych to materjach propozycje od tronu, prosto do Izby Poselskiej przychodzi\u0107 maj\u0105ce, pierwszenstwo w prowadzeniu mie\u0107 b\u0119d\u0105. Izby Senatorskiej, z\u0142o\u017conej z biskup\u00f3w, wojewod\u00f3w, kasztelan\u00f3w i ministr\u00f3w, pod prezydency\u0105 kr\u00f3la, maj\u0105cego prawo raz da\u0107 votum [14] swoje, drugi raz paritatem [15] rozwi\u0105zywa\u0107 osobi\u015bcie lub nades\u0142aniem zdania swego do tej\u017ce Izby, obowi\u0105zkiem jest: 1. Ka\u017cde prawo, kt\u00f3re po przej\u015bciu formalnem w Izbie Poselskiej do Senatu natychmiast przes\u0142ane by\u0107 powinno, przyj\u0105\u0107 lub wstrzyma\u0107 do dalszej narodu deliberacji opisan\u0105 w prawie wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w; przyj\u0119cie moc i \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 prawa nadawa\u0107 b\u0119dzie; wstrzymanie za\u015b zawiesi tylko prawo do przysz\u0142ego ordynaryjnego sejmu, na kt\u00f3rym gdy powt\u00f3rna nast\u0105pi zgoda, prawo zawieszone od Senatu przyj\u0119tem byc musi. 2. Ka\u017cd\u0105 uchwa\u0142\u0119 sejmow\u0105 w materiach wy\u017cej wyliczonych, kt\u00f3r\u0105 Izba Poselska Senatowi przys\u0142a\u0107 natychmiast powinna, wraz z t\u0105\u017c Izba poselska wi\u0119kszo\u015bcia g\u0142o\u015b\u00f3w decydowa\u0107, a z\u0142\u0105czona Izb obydwoch wi\u0119kszo\u015b\u0107, pod\u0142ug prawa opisana, b\u0119dzie wyrokiem i wol\u0105 Stan\u00f3w. Warujemy, i\u017c senatorowie i ministrowie w obiektach sprawowania si\u0119 z urz\u0119dowania swego b\u0105d\u017a w Stra\u017cy, b\u0105d\u017a w komisyi, votum decisivum [16] w sejmie nie b\u0119d\u0105 mieli, i tylko zasiada\u0107 w ten czas w Senacie maj\u0105 dla dania eksplikacji na zadanie Sejmu. Sejm zawsze gotowym b\u0119dzie. Prawodawczy i ordynaryjny rozpoczyna\u0107 si\u0119 ma co dwa lata, trwa\u0107 za\u015b b\u0119dzie pod\u0142ug opisu prawa o sejmach. Gotowy, w potrzebach nag\u0142ych zwo\u0142any, stanowi\u0107 ma o tej tylko materii, do kt\u00f3rej zwo\u0142an b\u0119dzie lub o potrzebie po czasie zwo\u0142ania przypad\u0142ej. Prawo \u017cadne na tym ordynaryjnym sejmie, na kt\u00f3rym ustanowione by\u0142o, znoszone by\u0107 nie mo\u017ce. Komplet Sejmu sk\u0142ada\u0107 si\u0119 b\u0119dzie z liczby os\u00f3b, ni\u017cszym prawem opisanej, tak w Izbie Poselskiej, jako i w Izbie Senatorskiej. Prawo o sejmikach, na tera\u017aniejszem Sejmie ustanowione, jako najistotniejsz\u0105 zasad\u0119 wolno\u015bci obywatelskiej, uroczy\u015bcie zabezpieczamy. Jako za\u015b prawodawstwo sprawowane by\u0107 nie mo\u017ce przez wszystkich i nar\u00f3d wyr\u0119cza si\u0119 w tej mierze przez reprezentant\u00f3w czyli pos\u0142\u00f3w swoich dobrowolnie wybranych, przeto stanowimy, i\u017c pos\u0142owie na sejmikach obrani w prawodawstwie i og\u00f3lnych narodu potrzebach pod\u0142ug niniejszej konstytucji, uwa\u017cani by\u0107 maj\u0105 jako reprezentanci ca\u0142ego narodu, b\u0119d\u0105c sk\u0142adem ufno\u015bci powszechnej. Wszystko i wsz\u0119dzie wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w udecydowane by\u0107 powinno. Przeto liberum veto [17], konfederacje [18] wszelkiego gatunku i sejmy konfederackie, jako duchowi niniejszej konstytucji przeciwne, rz\u0105d obalaj\u0105ce, spo\u0142eczno\u015b\u0107 niszcz\u0105ce, na zawsze znosimy. Zapobiegaj\u0105c z jednej strony gwa\u0142townym i cz\u0119stym odmianom konstytucji narodowej, z drugiej, uznaj\u0105c potrzeb\u0119 wydoskonalenia onej, po do\u015bwiadczeniu jej skutk\u00f3w co do pomy\u015blno\u015bci publicznej, por\u0119 i czas rewizyi i popraw\u0119 konstytucji co lat dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 naznaczamy, chc\u0105c mie\u0107 takowy sejm konstytucyjny ekstraordynaryjnym pod\u0142ug osobnego o nim prawa opisu.\u201d<\/span><\/em><\/p>\n

    Konstytucja 3 Maja\u00a0<\/span><\/p>\n

    \u00a0Tekst pobrany ze strony Biblioteki ZSO Nr. 5<\/span><\/p>\n

    Patrycja A. Zalewska<\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u201cCzcz\u0105c pami\u0119\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w jednego z najwybitniejszych dzie\u0142 prawniczych w dziejach \u015awiata, Europy, a przede wszystkim Polski, w dniu dzisiejszym postanowili\u015bmy […]<\/p>\n","protected":false},"author":43,"featured_media":129386,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-129384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129384"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129384"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129384\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}