{"id":131627,"date":"2021-06-07T23:29:08","date_gmt":"2021-06-07T21:29:08","guid":{"rendered":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/?p=131627"},"modified":"2021-06-07T23:29:08","modified_gmt":"2021-06-07T21:29:08","slug":"tutaj-przebiegala-granica-miedzy-polska-a-zsrs-kolejne-miejsce-pamieci-na-szlaku-pamieci-narodowej-granica-1944-1948","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/blog\/tutaj-przebiegala-granica-miedzy-polska-a-zsrs-kolejne-miejsce-pamieci-na-szlaku-pamieci-narodowej-granica-1944-1948\/","title":{"rendered":"Tutaj przebiega\u0142a granica mi\u0119dzy Polsk\u0105 a ZSRS. Kolejne miejsce na Szlaku Pami\u0119ci Narodowej ,, Granica 1944-1948&#8243;."},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">&nbsp; &nbsp;Dnia 6 czerwca 2021 roku mieszka\u0144cy gminy Ku\u017anica i zaproszeni go\u015bcie wzi\u0119li udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach upami\u0119tniaj\u0105cych ostateczne wytyczenie granicy mi\u0119dzy ZSRR a Polsk\u0105 15 i 16 maja 1948 roku oraz powr\u00f3t do macierzy wsi Nowodziel, To\u0142cze, Szymaki, Klim\u00f3wka, Dubnica. Z tej okazji ods\u0142oni\u0119to pami\u0105tkowy g\u0142az wa\u017c\u0105cy 10 ton, kt\u00f3ry b\u0119dzie kolejnym elementem Szlaku Pami\u0119ci Narodowej ,, Granica 1944-1948\u201d. Mapk\u0119 tego szlaku z kr\u00f3tkim rysem historycznym przekazano wszystkim obecnym na uroczysto\u015bci. <\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">&nbsp; &nbsp;Inicjatorem wspomnianego punktu jak i wcze\u015bniejszych na Szlaku ,, Granica 1944-1948\u201d jest pan Krzysztof Paw\u0142owski, radny powiatowy, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 ca\u0142\u0105 uroczysto\u015b\u0107. Przywita\u0142 obecnych m\u00f3wi\u0105c: ,,Szanowni Pa\u0144stwo. Jest mi niezmiernie mi\u0142o powita\u0107 pa\u0144stwa na swoistej historycznej maj\u00f3wce. Tutaj bolszewicy wybrali sobie to miejsce na wytyczenie granicy. Akurat stoj\u0119 w miejscu pasa granicznego, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 tutaj w latach 1944-48. (\u2026) Cel naszego spotkania to przypomnienie pewnych dramatycznych zdarze\u0144 z naszej najnowszej historii\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n<p><a name=\"mid.$cAAAADCM4luqAF0oDX155gS0Tj8xA\"><\/a>&nbsp; <span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">Pan Krzysztof Paw\u0142owski spo\u015br\u00f3d wszystkich zaproszonych go\u015bci w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny podkre\u015bli\u0142 obecno\u015b\u0107 i zas\u0142ugi ks. Konstantego Andrzejewicza. ,, W trudnych czasach, jeszcze tak zwanej komuny, lata 80 &#8211; te ksi\u0105dz Konstanty uczy\u0142 nas patriotyzmu. Dodawa\u0142 nam odwagi w upominaniu si\u0119 w prawdziwy przekaz historyczny. Organizowa\u0142 wspania\u0142\u0105 uroczysto\u015b\u0107 o charakterze religijnym i patriotycznym. Mi\u0119dzy innymi s\u0142ynne mi\u0119dzynarodowe do\u017cynki na Placu Zwyci\u0119stwa w Ku\u017anicy z udzia\u0142em delegacji z Bia\u0142orusi. Tu nasi s\u0105siedzi z Odelska, z Indury bywali na tych uroczysto\u015bciach\u201d &#8211; wspomina pan Krzysztof Paw\u0142owski.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">&nbsp; &nbsp;Po cz\u0119\u015bci powitalnej od\u015bpiewano uroczy\u015bcie hymn polski. Nast\u0119pnie g\u0142os zabra\u0142a pani Katarzyna Sok\u00f3\u0142, pracownik IPN w Bia\u0142ymstoku. ,, Obecna wschodnia granica Polski zosta\u0142a uzgodniona w 1943 roku na konferencji wielkich mocarstw Zwi\u0105zku Radzieckiego, Stan\u00f3w Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii na konferencji w Teheranie. (\u2026) Wojska radzieckie wkroczy\u0142y na nasz teren w lipcu w 1944 roku i od razu zacz\u0119\u0142y wyznacza\u0107 lini\u0119 graniczn\u0105. Kilkana\u015bcie miejscowo\u015bci znalaz\u0142o si\u0119 w granicach Zwi\u0105zku Radzieckiego. Taka sytuacja sta\u0142a si\u0119 dramatyczna dla miejscowej ludno\u015bci. Gdy\u017c nie wychodz\u0105c z domu, z dnia na dzie\u0144 stali si\u0119 obywatelami obcego pa\u0144stwa. Dodatkowo stracili \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania, gdy\u017c pola, \u0142\u0105ki i pastwiska zosta\u0142y przeci\u0119te lini\u0105 graniczn\u0105. (\u2026) Polsko \u2013 radziecka umowa graniczna, ta ostateczna po wojnie, zosta\u0142a podpisana w sierpniu 1945 roku. (\u2026) Linia graniczna zosta\u0142a przesuni\u0119ta na korzy\u015b\u0107 Polski o kilka, kilkana\u015bcie km. Dzi\u0119ki tej decyzji wsie takie jak m.in. Nowodziel, Szymaki, To\u0142cze, Nomiki, Choro\u015bciany, Klim\u00f3wka powr\u00f3ci\u0142y w granic\u0119 pa\u0144stwa polskiego. Wybuch\u0142a wielka rado\u015b\u0107. Deptano ziemi\u0119 gdzie sta\u0142y graniczne s\u0142upy, ta\u0144czono i \u015bpiewano. (\u2026) Dzi\u015b \u015bwi\u0119tujemy. Ale musimy te\u017c pami\u0119ta\u0107 o tych miejscowo\u015bciach z Gminy Ku\u017anica, kt\u00f3re zosta\u0142y po stronie wroga. Korekta graniczna z 1948 roku ich nie obj\u0119\u0142a, to \u015aniczany, Podlipki, Dziemietkowo i wiele innych. (\u2026) Musimy pami\u0119ta\u0107 o tych wydarzeniach! Musimy je kultywowa\u0107, upowszechnia\u0107 i przekazywa\u0107 m\u0142odszemu, kolejnemu pokoleniu\u201d- powiedzia\u0142a Katarzyna Sok\u00f3\u0142. <\/span><\/span><\/p>\n<p><a name=\"mid.$cAAAADCM4luqAF0qmjF55gVXACOHx\"><\/a>&nbsp; &nbsp;<span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">W\u00f3jt Gminy Ku\u017anica Pawe\u0142 Mik\u0142asz obieca\u0142, \u017ce ,, Gmina Ku\u017anica zawsze b\u0119dzie troszczy\u0107 si\u0119 i opiekowa\u0107 miejscami pami\u0119ci na terenie naszej gminy a szczeg\u00f3lnie tymi miejscami, kt\u00f3re by\u0142y zwi\u0105zane z przesuni\u0119ciem granic\u201d. Nast\u0119pnie osoby zaproszone dokona\u0142y przeci\u0119cia wst\u0119gi zamieszczonej na g\u0142azie pami\u0105tkowym, ufundowanym przez Starostwo Powiatowe w Sok\u00f3\u0142ce. Wyryty napis brzmi:,, <\/span><i>W tym miejscu w latach1944-48 przebiega\u0142a narzucona przez aliant\u00f3w granica mi\u0119dzy Polsk\u0105 a ZSRS. 15-16 maja 1948 roku w Zielone \u015awi\u0105tki nast\u0105pi\u0142o niewielkie przesuni\u0119cie granicy na wsch\u00f3d. W Gminie Ku\u017anica do macierzy powr\u00f3ci\u0142y wsie: Nowodziel. To\u0142cze, Szymaki, Klim\u00f3wka, Dubnica. Niestety 19 miejscowo\u015bci z naszej wsp\u00f3lnoty parafialno-gminnej oraz Kresy Wschodnie pozosta\u0142y poza Polsk\u0105<\/i>\u201d. Po\u015bwiecenia tablicy dokona\u0142 ks. Sylwester Szyluk, proboszcz Parafii pw. Opatrzno\u015bci Bo\u017cej w Ku\u017anicy. Nast\u0119pnie Zbigniew D\u0119bko, dyrektor Wydzia\u0142u Promocji z delegacj\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142 przed pomnikiem wieniec, a przedstawiciele m\u0142odzie\u017cy szkolnej postawili zapalony znicz. W ten spos\u00f3b uczcili pami\u0119\u0107 o tych, kt\u00f3rzy zgin\u0119li od kul sowieckich pogranicznik\u00f3w, b\u0105d\u017a zostali wywiezieni na Syberi\u0119 i tam gin\u0119li z n\u0119dzy, g\u0142odu, niewolniczej pracy. <\/span><\/p>\n<p><a name=\"mid.$cAAAADCM4luqAF0mjdV55gRUVg8MM\"><\/a>&nbsp; &nbsp;<span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">Jedn\u0105 z konsekwencji II wojny \u015bwiatowej by\u0142o przesuni\u0119cie o 300 km na zach\u00f3d granicy pa\u0144stwowej oraz wytyczenie jej fragmentu na terenie gminy Ku\u017anica. Procesowi ustalania granicy towarzyszy\u0142o wiele tragicznych zdarze\u0144. O te zdarzenia zapytali\u015bmy obecnych na uroczysto\u015bci \u015bwiadk\u00f3w. Pan Kazimierz Kieda, mieszkaniec wsi Nowodziel: ,, Pami\u0119tam jak chodzili z teczkami, z kijkami i ustanawiali granic\u0119. Nikt z nas nie m\u00f3g\u0142 uwierzy\u0107 w to, co si\u0119 dzieje. Z pocz\u0105tku ludzie przechodzili to w jedn\u0105, to w drug\u0105 stron\u0119. P\u00f3\u017aniej, jak ju\u017c kilku mieszka\u0144c\u00f3w z\u0142apali i zastrzelili, ludzie zacz\u0119li si\u0119 ba\u0107. Mieli\u015bmy zasiane pola zbo\u017cem. To wszystko zosta\u0142o za granic\u0105. Nie mo\u017cna by\u0142o p\u00f3j\u015b\u0107 do naszej polskiej szko\u0142y. Przyjechali, \u017ceby bia\u0142orusk\u0105 szko\u0142\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107. Ale nikt nie chcia\u0142 do niej chodzi\u0107. Uciekali\u015bmy z niej. Stara granica nie zabra\u0142a nam ziemi. Dopiero przy prostowaniu jej stracili\u015bmy 4 hektary. Zosta\u0142y one po sowieckiej stronie. My mieszka\u0144cy Nowodzieli utracili\u015bmy wolno\u015b\u0107. Nie mo\u017cna by\u0142o ani do ko\u015bcio\u0142a p\u00f3j\u015b\u0107 ani do szko\u0142y. W\u0142a\u015bciwie nigdzie. Chodzili\u015bmy do ko\u015bcio\u0142a a\u017c do Klim\u00f3wki. Zdarza\u0142o si\u0119 nam, \u017ce pod drutami przechodzili\u015bmy ten pas graniczny do sklepu do Podlipek, kt\u00f3ry zosta\u0142y po tamtej stronie. Nasze pola, \u0142\u0105ki zosta\u0142y po drugiej stronie. Musieli\u015bmy prosi\u0107 o przepustk\u0119, \u017ceby nam pozwolono skosi\u0107, zebra\u0107 ziarno, siano. Je\u017celi kto\u015b nie mia\u0142 przepustki \u0142apali i wysy\u0142ali w g\u0142\u0105b Rosji. To co wiosn\u0105 by\u0142o zasiane mogli\u015bmy jeszcze zebra\u0107. Ale kolejn\u0105 wiosn\u0105 ju\u017c nie mieli\u015bmy dost\u0119pu do swoich p\u00f3l . Ludno\u015b\u0107, kt\u00f3ra zosta\u0142a po stronie sowieckiej modli\u0142a si\u0119, \u017ceby wr\u00f3ci\u0107 do Polski. Wywieszali\u015bmy flagi. Dopiero w 1948 roku przyszed\u0142 ruski \u017co\u0142nierz i powiedzia\u0142, \u017ce ju\u017c jutro mo\u017cemy i\u015b\u0107 do Ku\u017anicy do ko\u015bcio\u0142a. Ludzie wymodlili ten powr\u00f3t do macierzy. Nas dzieci przes\u0142uchiwano, pytano kto wywiesza w nocy flagi polskie. Straszyli nas. Ale nikt nie przyzna\u0142 si\u0119&#8221;.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">&nbsp; Stanis\u0142aw Gajlewicz, mieszkaniec wsi Nowodziel pokaza\u0142 zainteresowanym miejsce, po\u0142o\u017cone ok. 2 km dalej, gdzie przebiega\u0142a granica. ,, Z opowiada\u0144 rodzic\u00f3w 77 lat temu w- mojej rodzinie zdarzy\u0142a si\u0119 wielka tragedia. M\u0142odzi w\u00f3wczas ch\u0142opcy, 20-24 letni przekroczyli granic\u0119. Oni tej granicy nie uznawali, nie zgadzali si\u0119 na ni\u0105. Poszli do Ku\u017anicy. A granica przebiega\u0142a dos\u0142ownie 200 m od ich domu. To by\u0142o we wrze\u015bniu. Zostali przy\u0142apani przez NKWD 3 km od Ku\u017anicy, w tym miejscu (pokazuje r\u0119k\u0105). Trzech z nich nie wr\u00f3ci\u0142o a czwarty zosta\u0142 uwi\u0119ziony w Orszy. Pozosta\u0142ych dw\u00f3ch wywieziono na Syberi\u0119\u201d &#8211; tak ze smutkiem relacjonowa\u0142 te wydarzenia pan Stanis\u0142aw Gajlewicz.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">&nbsp; Miejscowe spo\u0142ecze\u0144stwo ci\u0105gle wspomina te wydarzenia. Z tej okazji organizowane s\u0105 patriotyczne uroczysto\u015bci, a kilka lat temu utworzono S<\/span><\/span><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">zlak Pami\u0119ci Narodowej ,, Granica 1944 \u2013 1948\u201d, by upami\u0119tnia\u0107 fakty historyczne i przekaza\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu , w atrakcyjny spos\u00f3b wiedz\u0119 na temat los\u00f3w Naszej Ma\u0142ej Ojczyzny.<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-size: medium\">Oprac: El\u017cbieta Rapiej<\/span><\/span><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp;Dnia 6 czerwca 2021 roku mieszka\u0144cy gminy Ku\u017anica i zaproszeni go\u015bcie wzi\u0119li udzia\u0142 w uroczysto\u015bciach upami\u0119tniaj\u0105cych ostateczne wytyczenie granicy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":43,"featured_media":131643,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-131627","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131627"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131627"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131627\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131627"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131627"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131627"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}