{"id":298646,"date":"2024-07-25T14:34:58","date_gmt":"2024-07-25T12:34:58","guid":{"rendered":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/?p=298646"},"modified":"2024-07-25T15:11:49","modified_gmt":"2024-07-25T13:11:49","slug":"w-1920-roku-pod-orlowiczami-doszlo-do-starcia-wojska-polskiego-z-armia-bolszewicka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/blog\/w-1920-roku-pod-orlowiczami-doszlo-do-starcia-wojska-polskiego-z-armia-bolszewicka\/","title":{"rendered":"W 1920 roku pod Or\u0142owiczami dosz\u0142o do starcia Wojska Polskiego z armi\u0105 bolszewick\u0105.<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n

25 lipca 1920 roku wojska polskie odnios\u0142y dwa zwyci\u0119stwa w starciu z bolszewikami na terenie powiatu sok\u00f3lskiego. Bitwy pod Janowem i Or\u0142owiczami w znacz\u0105cy spos\u00f3b op\u00f3\u017ani\u0142y marsz Armii Czerwonej na Warszaw\u0119 i przyczyni\u0142y si\u0119 do bezpiecznej  ewakuacji oddzia\u0142\u00f3w polskich z teren\u00f3w Grodzie\u0144szczyzny. Wycofuj\u0105ce si\u0119 oddzia\u0142y wzi\u0119\u0142y nast\u0119pnie udzia\u0142 w obronie polskiej stolicy.<\/p>\n\n\n\n

O ile Bitwa pod Janowem stoczona przez 13. Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w Wile\u0144skich doczeka\u0142a si\u0119 swojego upami\u0119tnienia pomnikiem w Kizielanach, to o Bitwie pod Or\u0142owiczami ma\u0142o kto s\u0142ysza\u0142.<\/p>\n\n\n\n

W czasie walk na Ziemi Grodzie\u0144skiej rosyjscy kawalerzy\u015bci stukali szablami w pancerze polskich czo\u0142g\u00f3w i wzywali do poddania si\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Czo\u0142g Reanault FT-17 \/ fot. Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Francuskie czo\u0142gi Reanault FT-17  b\u0119d\u0105ce na wyposa\u017ceniu 1. Pu\u0142ku Czo\u0142g\u00f3w, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 na arenie wojny polsko-bolszewickiej wzbudzi\u0142y w sowieckich kawalerzystach i piechocie strach i bezradno\u015b\u0107. To w\u0142a\u015bnie podczas tej wojny po raz pierwszy u\u017cyto polskiej nazwy \u201eczo\u0142g\u201d,<\/strong> a spopularyzowa\u0142 j\u0105 kapitan W\u0142adys\u0142aw Kohutnicki, dow\u00f3dca 1. Kompanii Czo\u0142g\u00f3w, kt\u00f3ra zas\u0142yn\u0119\u0142a w Bitwie pod Or\u0142owiczami.  Polscy \u017co\u0142nierze pocz\u0105tkowo nazywali je pe\u0142zaj\u0105cymi smokami, ale szybko przekonali si\u0119 o ich skuteczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Historia polskich si\u0142 pancernych zacz\u0119\u0142a si\u0119 od 1. Polskiego Pu\u0142ku Czo\u0142g\u00f3w, kt\u00f3ry zosta\u0142 powo\u0142any 15 marca 1919 roku rozkazem Dow\u00f3dztwa Armii Polskiej we Francji. Jednostka powsta\u0142a na bazie 505 Pu\u0142ku Czo\u0142g\u00f3w Francuskich. Polacy przej\u0119li od Francuz\u00f3w sprz\u0119t i uzbrojenie, a na czele pu\u0142ku stan\u0105\u0142 mjr Jules Mar\u00e9. Na wyposa\u017ceniu znajdowa\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas 120 czo\u0142g\u00f3w Renault FT<\/a>, przy czym 72 wozy uzbrojone by\u0142y w armat\u0119 Puteaux 37 mm, a 48 \u2013 w karabiny maszynowe Hotchkiss 8 mm.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Polski Poci\u0105g Pancerny “M\u015bciciel”\/ fot. Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

23 lipca 1920 roku 15. Sowiecka Dywizja Kawalerii przeprowadzi\u0142a natarcie na kierunkach: Nowy Dw\u00f3r, Ku\u017anica i Sok\u00f3\u0142ka. Dzia\u0142ania te mia\u0142y odci\u0105\u0107 drogi ewakuacyjne dla jednostek Wojska Polskiego wycofuj\u0105cych si\u0119 z teren\u00f3w Grodzie\u0144szczyzny. W tym czasie wchodz\u0105ca w sk\u0142ad 1. Pu\u0142ku – 2 kompania czo\u0142g\u00f3w po za\u0142adowaniu na platformy kolejowe otrzyma\u0142a za zadanie patrolowania toru kolejowego Ku\u017anica \u2013 \u0141oso\u015bna. Z kolei ochron\u0105 odcinka Sok\u00f3\u0142ka \u2013 Ku\u017anica zaj\u0119\u0142a si\u0119 1. kompania czo\u0142g\u00f3w. Umieszczone na platformach kolejowych czo\u0142gi ogniem swoich dzia\u0142ek skutecznie odpiera\u0142y ataki bolszewickie. Do walki w\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 te\u017c poci\u0105gi pancerne \u201eBoruta\u201d i \u201eM\u015bciciel\u201d.<\/p>\n\n\n\n

24 lipca czo\u0142gi ogniem swych dzia\u0142ek powstrzyma\u0142y szar\u017c\u0119 sowieckiej kawalerii, co uchroni\u0142o polskie tabory zmierzaj\u0105ce w stron\u0119 Sok\u00f3\u0142ki przed likwidacj\u0105. Dzia\u0142ania obu kompanii czo\u0142g\u00f3w udaremni\u0142y te\u017c obej\u015bcie oddzia\u0142\u00f3w polskich przez kawaleri\u0119 nieprzyjacielsk\u0105, zmuszaj\u0105c j\u0105 do przyj\u0119cia walki pieszej, w kt\u00f3rej zwykle przewaga by\u0142a po stronie piechoty polskiej. Tego dnia uda\u0142o si\u0119 sowieckiej artylerii zniszczy\u0107 tor kolejowy niedaleko Ku\u017anicy, co doprowadzi\u0142o do odci\u0119cia poci\u0105gu pancernego “Boruta\u201d i czo\u0142g\u00f3w 2. kompanii na platformach kolejowych. W zwi\u0105zku z tym dow\u00f3dca podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wy\u0142adowaniu sprz\u0119tu i pod\u0105\u017canie marszem g\u0105sienicowym w kierunku Sok\u00f3\u0142ki. O godzinie 23:30 w odleg\u0142o\u015bci sze\u015bciu kilometr\u00f3w od Ku\u017anicy zarz\u0105dzono post\u00f3j. Kilka minut p\u00f3\u017aniej polskich czo\u0142gist\u00f3w zaatakowa\u0142a bolszewicka piechota. Nasi \u017co\u0142nierze ukryci w czo\u0142gach skutecznie odparli atak, ale brak paliwa uniemo\u017cliwi\u0142 przeprowadzenie po\u015bcigu za wycofuj\u0105cym si\u0119 wrogiem. Kompania ruszy\u0142a marszem do Sok\u00f3\u0142ki. Nast\u0119pnego dnia o 3:30 na pomoc 2. kompanii czo\u0142g\u00f3w z Sok\u00f3\u0142ki wyruszy\u0142 poci\u0105g pancerny \u201eM\u015bciciel\u201d, do kt\u00f3rego doczepiono platformy z czo\u0142gami 1. kompanii. \u017bo\u0142nierzy wspar\u0142y 2 kompanie 78. Pu\u0142ku Piechoty.<\/p>\n\n\n\n

25 lipca dosz\u0142o do zwyci\u0119skiej bitwy pod Or\u0142owiczami.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

\u017bo\u0142nierze na platformie kolejowej przewo\u017c\u0105cej czo\u0142g Renault FT-17\/fot. Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tego dnia u\u0142o\u017cona przez bolszewik\u00f3w barykada z drewnianych belek zatrzyma\u0142a polski poci\u0105g pancerny. Kapitan Kohutnicki poleci\u0142 cofn\u0105\u0107 si\u0119 “M\u015bcicielowi\u201d i 2. kompanii do Sok\u00f3\u0142ki, a czo\u0142gom 1. kompanii wy\u0142adowa\u0107 si\u0119 z platform. Do starcia przygotowa\u0142o si\u0119 16 czo\u0142g\u00f3w, w tym jeden dow\u00f3dcy. Czo\u0142gi i wspieraj\u0105ca je piechota ruszy\u0142y w stron\u0119 pozycji sowieckich niszcz\u0105c oddzia\u0142 bolszewicki w walce. Po zwyci\u0119stwie dow\u00f3dca 1. kompanii czo\u0142g\u00f3w poleci\u0142 zaj\u0105\u0107 Or\u0142owicze. W stron\u0119 wsi wyruszy\u0142 oddzia\u0142 piechoty pod dow\u00f3dztwem porucznika Jana G\u0142owackiego sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 1. kompanii 78. Pu\u0142ku Piechoty oraz kierowc\u00f3w czo\u0142gowych w sile trzydziestu szeregowych. Przy wsparciu czo\u0142g\u00f3w nast\u0105pi\u0142o natarcie piechoty. Zaskoczenie i si\u0142a ognia spowodowa\u0142y paniczn\u0105 ucieczk\u0119 bolszewik\u00f3w ze 157. Pu\u0142ku Piechoty w pobliskie b\u0142ota. Zdobyto 1 dzia\u0142o, dwa karabiny maszynowe i wzi\u0119to 27 je\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Za walk\u0119 pod Or\u0142owiczami Krzy\u017cem Orderu Wojennego Virtuti Militari odznaczeni zostali: kapitan W\u0142adys\u0142aw Kohutnicki, porucznik Jan G\u0142owacki oraz plutonowy Stanis\u0142aw Nowicki.<\/p>\n\n\n\n

Zwyci\u0119stwo nie tylko uchroni\u0142o 2. kompani\u0119 czo\u0142g\u00f3w przed likwidacj\u0105, ale spowolni\u0142o te\u017c dzia\u0142ania bolszewickie w okolicach Sok\u00f3\u0142ki.<\/p>\n\n\n\n

Stoczona tego samego dnia Bitwa pod Janowem doczeka\u0142a si\u0119 upami\u0119tnienia. W setn\u0105 rocznic\u0119 zwyci\u0119stwa 13. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Wile\u0144skich nad kawalerzystami Gaja w Kizielanach ods\u0142oni\u0119to pomnik przypominaj\u0105cy to wydarzenie. Niestety, zwyci\u0119stwo polskich pancerniak\u00f3w odniesione pod Or\u0142owiczami dalej czeka na godne upami\u0119tnienie.<\/p>\n\n\n\n

Krzysztof Promi\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

25 lipca 1920 roku wojska polskie odnios\u0142y dwa zwyci\u0119stwa w starciu z bolszewikami na terenie powiatu sok\u00f3lskiego. Bitwy pod Janowem […]<\/p>\n","protected":false},"author":107,"featured_media":298673,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-298646","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298646"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/107"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=298646"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298679,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/298646\/revisions\/298679"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/298673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=298646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=298646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sokolka-powiat.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=298646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}