Maraton Pisania Listów to największa na świecie akcja na rzecz praw człowieka. Co roku, w okolicach Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka, miliony osób na całym świecie jednoczą siły, by upomnieć się o konkretne osoby, których prawa zostały złamane, oraz realnie odmienić ich los.
Jak co roku do akcji dołączyło Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Sokółce. Uczniowie ze szkół powiatu sokólskiego i nauczyciele piszą 700–800 listów rocznie.
– To działanie, które faktycznie ma sprawczość i realnie komuś pomaga. Wasza dzisiejsza aktywność i zaangażowanie mają ogromny sens – mówił wicedyrektor szkoły, Stanisław Marchiel, witając uczestników wydarzenia.
Amnesty International to międzynarodowa organizacja działająca na rzecz praw człowieka. Sprzeciwia się karze śmierci, walczy o uwolnienie więźniów sumienia, opisuje przypadki łamania praw człowieka w raportach oraz domaga się sprawiedliwości dla osób prześladowanych.
– Maraton Pisania Listów polega na tym, że organizacja wybiera bohaterów danego roku – osoby niesłusznie skazane lub prześladowane. Przykładem jest kobieta, która została skazana za publikowanie krytycznych treści o władzy na TikToku. Dzięki 23 tysiącom listów wysłanych w jej sprawie została w ubiegłym roku zwolniona z więzienia. Widać więc, że takie działania mają sens i mogą zmienić ludzkie życie – wyjaśniała Barbara Kołosowska, koordynator szkolnej akcji.
Co roku wysyłane są apele do władz oraz listy solidarności do osób, których prawa są łamane. Im więcej listów powstaje, tym większa szansa na poprawę losu bohatera lub bohaterki. Rezultaty maratonu są często widoczne niemal natychmiast, ludzie są uwalniani z więzień, władze reagują na apele, a niesprawiedliwe przepisy ulegają zmianie.
Listy stanowią ogromne wsparcie dla osób prześladowanych i ich bliskich. Dają im siłę i nadzieję w walce o swoje prawa.
W 2025 roku Amnesty International wytypowało pięć osób lub grup z różnych części świata:
1. Unecebo Mboteni (RPA) – trzyletni chłopiec, który zmarł po wpadnięciu do latryny w przedszkolu. Mimo upływu roku jego rodzina nie otrzymała wyjaśnień. W listach domaga się przyspieszenia śledztwa, ujawnienia wyników i pociągnięcia winnych do odpowiedzialności.
2. Sonia (Tunezja) – adwokatka i obrończyni praw człowieka, więziona za sprzeciw wobec rasizmu i nieludzkich warunków w więzieniach.Sonia została warunkowo zwolniona, ale walka trwa – musi zostać oczyszczona z zarzutów i uwolniona od niesprawiedliwych postępowań.
3. Ellinor (Norwegia) – walczy o prawa Saamów, których ziemie są zagrożone przez przemysłowe projekty energetyki wiatrowej. Domaga się szacunku dla opinii społeczności i ochrony ich tradycyjnego stylu życia.
4. Wojowniczki o Amazonię (Ekwador) – kobiety broniące swoich społeczności przed toksycznymi „ognistymi bestiami”, czyli pochodniami gazowymi niszczącymi środowisko. Współpracują z UDAPT i kolektywem „Zgaście pochodnie, rozpalcie życie”.
5. Sai Zaw Thaike (Mjanma) – fotoreporter skazany na 20 lat więzienia i ciężkich robót za relacjonowanie skutków cyklonu.
– Są to ludzie, którzy walczą o prawa człowieka – nie tylko dla siebie, ale przede wszystkim dla swoich społeczności. Sprzeciwiają się niesprawiedliwościom, naruszaniu wolności słowa i niedemokratycznym zasadom w swoich krajach – podkreślała Kołosowska.
Listy są kierowane do konkretnych władz, ambasad czy ministrów.
– Co roku akcja cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Piszemy 700–800 listów. Młodzież reaguje niezwykle dojrzale i z wielką empatią – mówi koordynatorka.
– Trzeba walczyć o prawa słabszych, o tych, którzy nie są w stanie bronić się sami. Jeśli my dziś o nich nie zawalczymy, nikt później nie zawalczy o nas. Prawa człowieka to wspaniała lekcja empatii, zaangażowania i solidarności – podsumowała Barbara Kołosowska.
Maraton Pisania Listów po raz kolejny udowodnił, że nawet najmniejszy gest, kilka słów zapisanych na kartce, może stać się początkiem wielkiej zmiany.
Sylwia Matuk, fot. Krzysztof Jacewicz
