Dzieciom pozbawionym częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej Powiat zapewnia opiekę i wychowanie w pieczy zastępczej.

Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na mocy postanowienia Sądu. Rodziny zastępcze zapewniają dziecku warunki rozwoju i wychowania odpowiednio do jego stanu zdrowia, poziomu rozwoju.

Rodziny zastępcze dzielą się na:

1. spokrewnione,
2. niezawodowe,
3. zawodowe.

Pracownicy zatrudnieni w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie są bezpośrednio wykonawcami i koordynatorami zadań opiekuńczych w stosunku do dzieci i rodzin wymagających takiej pomocy, są także wykonawcami postanowień sądowych w części dotyczącej zapewnienia rodzinie zastępczej stosownej pomocy. Realizowanie przez PCPR zadań opieki nad dzieckiem i połączenie ich z pomocą świadczoną dla rodzin stwarza możliwość zorganizowania komplementarnej pomocy rodzinie w wypełnianiu jej funkcji opiekuńczo-wychowawczej.

Rodziny zastępcze od wielu lat pełnią istotną rolę w systemie opieki nad dzieckiem.

Dotychczas były to w większości rodziny spokrewnione z dzieckiem, które podejmowały funkcje opiekuńcze z różnych najczęściej losowych przyczyn. W chwili obecnej do włączenia się w pomoc dziecku chcemy w większym stopniu zaangażować rodziny, które świadomie po przebyciu odpowiednich szkoleń będą pełnić funkcje rodziny zastępczej dla dzieci wymagających opieki. Założeniem nowego systemu jest przygotowanie rodziców zastępczych i ich rodzin do pełnienia tej ważnej roli.

Chcemy, aby to rodzice zastępczy, którzy dokonali wyboru i chcą w ten sposób pomagać dzieciom oczekiwali na dziecko, które takiej pomocy wymaga. Nie przypadek, a świadomy wybór roli opiekuna i wychowawcy ma decydować o woli zostania rodzicem zastępczym. Rodziny spokrewnione z dzieckiem są tak samo ważne jak dotychczas.

Przy kierowaniu dziecka do rodziny zastępczej oprócz pokrewieństwa są brane pod uwagę możliwości rozwoju dziecka jakie zapewnia rodzina zastępcza.

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżonkom lub osobie niepozostającej w związku małżeńskim, jeżeli osoby te spełniają następujące warunki:

1. Dają rękojmie należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej,
2. Mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny,
3. Korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich,
4. Nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, nie są ograniczone we władzy rodzicielskiej ani też władza rodzicielska nie została im zawieszona,
5. Wywiązują się z obowiązków łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, gdy ciąży na nich taki obowiązek z mocy prawa lub orzeczenia sądu,
6. Nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem, co zostało stwierdzone zaświadczeniem lekarskim,
7. Mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania,
8. Uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania,
9. Uzyskały pozytywną opinię o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym
10. Nie figurują w bazie danych Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym.

Zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej rodzinie zastępczej przysługują następujące świadczenia:

1. Świadczenie jednorazowe z tytułu przyjęcia dziecka do pieczy zastępczej.
2. Świadczenie miesięczne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w pieczy zastępczej.
3. Świadczenie pieniężne na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki dziecka umieszczonego w pieczy.
4. Dofinansowanie do wypoczynku poza miejscem zamieszkania dziecka przebywającego w pieczy. 
5. Inne świadczenia pieniężne wymienione w w/w ustawie. 

Kandydaci na rodziny zastępcze niezawodowe i zawodowe zobowiązani są do odbycia szkolenia, na które kieruje Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie.

Centrum rozpatrując oferty kandydatów do pełnienia funkcji niezawodowej lub zawodowej rodziny zastępczej, bierze pod uwagę w szczególności:

1. Predyspozycje psychofizyczne kandydatów do pełnienia funkcji, w zależności od typu rodziny zastępczej,
2. Umiejętności niezbędne w opiece nad dziećmi,
3. Doświadczenie w pracy z dziećmi,
4. Informacje pozwalające na ocenę funkcjonowania kandydatów w środowisku lokalnym,
5. Warunki mieszkaniowe kandydatów pozwalające na przyjęcie dziecka.